تذكره نويسان و دانشمندان دوره هاى بعد كتابهاى ديگرى هم براى او نوشته اند ، ياقوت در معجم الادباء ( ارشاد الاريب ) با آنكه سخن خود را از قول نديم نقل مىكند علاوه بر كتابهاى بالا كتابهاى زير را هم آورده است . ( 11 ) 16 - كتاب الباه . 17 - كتاب الكسوف . 18 - كتاب اصلاح المنطق . سپس از قول ابو حيان توحيدى كتابى هم در تفسير قرآن به او نسبت مىدهد و به اين ترتيب نوزده كتاب براى او شمرده است . صفدى ، ( 12 ) دانشمند قرن هشتم و فلوگِل ( 13 ) خاورشناس قرن نوزدهم كتاب ديگرى بنام البيان و رساله مختصرى در طب را نيز از او دانسته اند . با ملاحظه اين كتابها معلوم مىشود نسخه يى از الفهرست نديم كه در اختيار ياقوت حموى بوده با نسخه چاپ شده كنونى تفاوتهايى داشته است ، و اهميت و ارزش كار ابو حنيفه در رشته رياضى و نجوم آشكار مىشود . اينك توضيح مختصرى درباره كتابهاى او داده مىشود و در مورد اخبار الطوال جداگانه سخن خواهيم گفت ( 14 ) . 1 - كتاب النبات : اين كتاب درباره شناخت نام گياهانى كه در شعر و ادب عرب آمده كم نظير است و گرچه متأسفانه نسخه اصلى آن تاكنون بدست نيامده است ولى بخش هايى از آن در كتابهاى مخصص ابن سيده ( 15 ) و آثار ابن بيطار ( 16 ) نقل شده است و آن را دائرة المعارف گياه شناسى مى دانسته اند . 2 - كتاب الفصاحة : كه ظاهراً شامل مباحثى در علوم بلاغت بوده است . 3 - كتاب الانواء : اين كتاب كه درباره نجوم و شناخت منازل ماه و عجايب آسمان است بسيار مورد توجه بوده و دانشمندان نجوم آن را ستوده اند ، عبد الرحمن صوفى ستاره شناس بزرگ قرن چهارم در كتاب صور الكواكب خود در اين باره چنين آورده است :

--> ( 11 ) ياقوت ، ارشاد الاريب ( معجم الادباء ) ج 1 ص 127 چاپ مارگليوث . ( 12 ) صلاح الدين صفدى ، متولد 696 در گذشته 764 ، براى اطلاع از شرح حالش ، ر ك ، به ، ابن حجر عسقلانى ، الدرا الكامنه ج 2 ص 176 چاپ دوم مصر 1385 ق . ( 13 ) گوستاوفلوگل خاورشناس آلمانى ( 1802 - 1870 م ) ، ر ك به ، زركلى - الاعلام ج 2 ص 112 . ( 14 ) در اين معرفى از مقدمه استاد عبد المنعم عامر بر اخبار الطوال كمال استفاده را برده ام . ( 15 ) ابن سيده ، لغت شناس اندلسى در گذشته 458 قمرى است ، ر ك ، دانش نامه ايران و اسلام ص 640 . ( 16 ) ابن بيطار ، داروو گياه شناس اندلسى قرن ششم هجرت ر ك ، دانش نامه ايران و اسلام ص 457 .